Επιχείρηση M.A.Q.3.

τελευταία ανανέωση: 18/04/2013 15:20:26, κατηγορία: Αφιερώματα

Το χτύπημα των συμμάχων στον Αφιάρτη Καρπάθου.

Τον Μάιο του 1940 η περιοχή του αεροδρομίου της Καρπάθου, γνώρισε μια από τις πιο μαζικές επιδρομές.

Με την κωδική ονομασία M.A.Q.3,  έντεκα πλοία του συμμαχικού στρατού, ξεκίνησαν από την Αλεξάνδρεια, στόχος ήταν η καταστροφή της σφηγγοφωλιάς των Στούκας και των Μέσσερσμιθ, στον Αφιάρτη.                            

Τα θωρηκτά QUEEN ELIZABETH και BARHAMτο μοναδικό αεροπλανοφόρο της Μεσογείου FORMIDABLE, με κυβερνήτη τον πλοίαρχο sir James Bisset και 1200 άτομα πλήρωμα, καθώς και τα αντιτορπιλικά HASTY, HEREWARD, JERVIS,  JANUS, KANDAHAR, NUBIAN, VENDETTA και VOYAGER με την κωδική ονομασία  δύναμη Α, ξεκίνησαν, αφού πρώτα εξασφάλισαν, τουλάχιστον οκτώ, μάχιμα αεροπλάνα, για να πραγματοποιήσουν την επιχείρηση.

Πριν να φέξει, με τους Αυστραλούς να τοποθετούν την ώρα της επίθεσης στις μικρές θεοσκότεινες ώρες, 03:30, ενώ οι Εγγλέζοι αναφέρουν ακριβώς πριν φέξει, στις 06:00, με τα πλοία  στα 100 ναυτικά μίλια από τις νότιες, νοτιοδυτικές ακτές τις Καρπάθου, ξεκίνησε η επίθεση. Στην αρχή σηκώθηκαν 4 αλμπακόρες και λίγο μετά τα 4 φουλμάρ. Το πρώτο χτύπημα αναφέρονται δύο ολοσχερώς κατεστραμμένα φίατ CR42S και δύο χτυπημένα, γερμανικά  Ju. 87, τα περίφημα "Stuka".

Τα αεροσκάφη επέστρεψαν σώα, στο αεροπλανοφόρο, για τον ανεφοδιασμό, στις 07:00, ακριβώς την στιγμή που με τη δύναμη Α, ενώθηκε η ομάδα Ajax’s, και τα σκάφη: HM Cruisers AJAX, DIDO και HM Destroyers JACKAL,KELVIN, NAPIER και το NUBIAN.  Κατέβαιναν από το κεντρικό Αιγαίο, ανεβάζοντας σε 18, τα πλοία που έπαιρναν μέρος στην όλη επιχείρηση.




Ο αεροδιάδρομος Καρπάθου ήταν γεμάτος πολεμικά αεροσκάφη, η περίφημη ομάδα των Ιταλών πιλότων 162 Squadriglia C.T. με fiat cr 42, αλλά και ένας μεγάλος αριθμός από τα γερμανικά  Ju. 87 "Stuka" (ακρωνύμιο για το "Sturzkampfflugzeug", που σημαίνει "μαχητικών αεροσκαφών σε μια κατάδυση»), από τα 150 μονοκινητήρια της 4ης flottarea Luftflotteμε διοικήτη τον πτέραρχο von Richtoten, αλλά και μερικά καταδρομικά Μέσσερσμιθ.

Από τις προηγούμενες ημέρες οι Γερμανοί (800 με 850, αξιωματικοί και στρατιώτες, σύμφωνα με μαρτυρίες, με στρατόπεδο στους κάμπους της Παναγίας, το γνωστό Σταυρί, έξω από τις Μενετές), είχαν απαγορεύσει την προσέγγιση των Καρπάθιων στον αεροδρόμιο, όμως δεν χρειαζόταν να είσαι κοντά για δεις την εντονότατη κινητικότητα.

Μόλις τέσσερις ημέρες νωρίτερα στις 21 Μαίου 1941, ο Κάστελος και το αεροδρόμιο δεχόταν την πρώτη επίθεση, αυτή τη φορά από την θάλασσα και τα κανόνια των Αυστραλιανών αντιτορπιλικών Nizam,  HM Ships Ilex, Jervis καιHavock.

Η μαρτυρία του  κου Αναστάσιου Αγγέλου, που εκείνες τις μέρες, έφηβος, δούλευε κουβαλώντας νερό με το μουλάρι,

μέσα στην καζάρμα του αεροδρομίου, ενώ ζούσε στον κοντινό οικισμό Κήπο είναι συγκλονιστική:

-... το αεροδρόμιο ήταν πυρ, έβγαζε φωτιά, έβραζε, ήταν περίπου 70 βομβαρδιστικά αεροπλάνα, με Ιταλούς και Γερμανούς πιλότους, που κατέβαιναν για λίγο, ένας σύντομος ανεφοδιασμός και πάλι στον αέρα. Εκείνες τις ημέρες, που πάλευαν την Κρήτη, δεν μας άφηναν ούτε να πλησιάσουμε κάποια από τα αεροπλάνα, με το παραμικρό λάθος όπλιζαν τα αυτόματα.

Αν και τα συμμαχικά αεροσκάφοι ήταν μοναχά οκτώ, πραγματοποίησαν συνολικά 24 επιθέσεις στο makri gialo, στο Ιταλικό αεροδρόμιο της Καρπάθου.

Τα επίσημα στοιχεία αναφέρουν 20 αερομαχίες, με τέσσερα εχθρικά αεροσκάφη και ένα βρετανικό φουλμάρ, να τα καταπίνει η θάλασσα.

Τα χαράματα της επομένης, 26ης Μαίου 1940, τα σκάφη έχουν μετακινηθεί 150 μίλια νότια του στενού Καρπάθου-Κάσου και ενώ μαίνεται η μάχη, το μεσημέρι στις 13:20, η δύναμη Α, χτυπιέται από τα βομβαρδιστικά. Ανεπιβεβαίωτες, ακόμη και σήμερα, πληροφορίες θέλουν ένα σμήνος από 17 στούκας,  Ju87Bs, να φθάνουν από την βάση της Αφρικής και χτυπούν ανέλεητα τα πλοία.

Καταμετρούν την ρίψη περισσοτέρων από είκοσι βόμβων, του 1 τόνου (2200lbs), δύο βρίσκουν το αεροπλανοφόροHMS Formidable, στην δεξιά πλευρά και μεταξύ 17 και 24 διαφραγμάτων, ο πυργίσκος καθώς και το καλώδιο του γκαζιού και ταχυτήτων τέθηκαν εκτός λειτουργίας, ενώ σε ανθρώπινα θύματα καταγράφονται 12 νεκροί και 10 τραυματίες. Όμως δεν είναι οι μοναδικές απώλειες,  και το Nubian (κυβερνήτης R. W. Ravenhill) βγαίνει εκτός με σχεδόν κατεστραμμένη την πρύμνη και με 15 νεκρούς ναύτες, καθώς και 6 τραυματισμένους, αποχωρεί βιαστικά για την Αλεξάνδρεια. Το αεροπλανοφόρο ταξίδεψε στην Αμερική για επισκευή, ενώ το αντιτορπιλικό στην Βομβάη της Ινδίας.

Ακόμη και ο ίδιος ο Τσώρτσιλ, είχε πειστεί για την αναγκαιότητα της επίθεσης στον Κάστελο, στο αεροδρόμιο της Καρπάθου, παρόλα αυτά η επιχείρηση M.A.Q.3, κατάφερε αμελητέα πλήγματα, στην σπουδαία αεροπορία του Γερμανοιταλικού άξονα.

Οι συμμαχικές δυνάμεις, με επιβιβασμένο στο QUEEN ELIZABETH τον ναύαρχο Cunningham, είχαν ετοιμαστεί για έναν ελιγμό, θα περνούσαν για παραπλάνηση, το στενό της Κάσου και θα ανέβαιναν την γραμμή για την Μήλο,  που οι μυστικές υπηρεσίες ανέφεραν για την επάνδρωση αλλά και τον ρόλο του εκεί αεροδρομίου, μα  εγκατέλειψαν την επιχείρηση και αποχώρησαν έπειτα από τα απανωτά χτυπήματα.

Η Γερμανική υπεροχή στο αέρα είναι απόλυτη, δεν αφήνει περιθώρια στους συμμάχους για διεκδικήσεις.

Παραμονές τις Γερμανικής επιθέσως στην Κρήτη και τα Εγγλέζικα αεροπλάνα δεν ξεπερνούν τα δέκα, ενώ τα σμήνη των Ιταλών και των Γερμανών της Wehrmacht, φτιάχνουν ένα δίχτυ πάνω από το αιγαίο.

Μέγαρα, Ελευσίνα, Τατόι, Άργος, Μυκήνες, Μολάϊ, Μήλος, Κάρπαθος, Ρόδος, τα βασικά αεροδρόμια που ανεφοδιάζουν τον ιπτάμενο εισβολέα.

Όμως στην θάλασσα είναι διαφορετικά για τους συμμάχους, υπάρχουν 4 θωρηκτά, 1 αεροπλανοφόρο, 11 καταδρομικά και 40 αντιτορπιλικά.  Αντίθετα οι Ιταλοί και οι Γερμανοί επιτάσσουν τράττες, ακόμη και ψαρόβαρκες, για να μεταφέρουν προσωπικό, ενώ ούτε λόγος να γίνεται για ναυμαχίες.

Η Γερμανοί είναι οι πρώτοι που χρησιμοποιούν τους αλεξιπτωτιστές, από φανερή ανάγκη μεταφοράς, στην επιχείρηση mercury, για την κατάληψη της Κρήτης.

Σε αριθμούς, χάνουν περίπου 2000 μαχητές, από τους 22.000, που παίρνουν μέρος. Ενώ οι σύμμαχοι έχουν μόνο για το πολεμικό ναυτικό 1828 νεκρούς (άλλους τόσους από τον στρατό ξηράς) και 9 πολεμικά βυθισμένα και 15 βαριά πληγωμένα σκάφη.

Το χτύπημα στο αεροδρόμιο Καρπάθου δεν απέφερε ωφέλη ή σπουδαίες αλλαγές, στο στρατιωτικό σενάριο που χάρασσαν οι κατακτητές, δεν ξέρουμε πως θα εξελισσόταν η ιστορία, εάν είχαν πετύχει, οι σύμμαχοι, να αχρηστεύσουν την Ιταλογερμανική βάση στον Αφιάρτη. Αποδεικνύει την σπουδαιότητα μιας βάσης που ακόμη και σήμερα οι πληροφορίες για την χρήση της είναι συγκεχυμένες και πνίγονται σε απόρρητα τηλεγραφήματα και σκοτεινά αρχεία.

Άρθρα

Νέα, Ανακοινώσεις, Δραστηριότητες, Αθλητικά, Κοινωνικά

Πρόσκληση σε workshop Μαγειρικής
Ο Σύλλογος Απανταχού Μενετιατών Καρπάθου "Η ΚΟΙΜΗΣΙΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ" και ο Σύλλογος Απανταχού Οθειτών Καρπάθου «Ο Ζέφυρος» σας προσκαλούν σε ένα ξεχωριστό ταξίδι γεύσης και παράδοσης! Πρόσκληση σε workshop Μαγειρικής
τελευταία ανανέωση: 03/04/2026 18:29:44, κατηγορία: Εκδηλώσεις

Αποκριές στον Σύλλογο Απανταχού Μενετιατών Καρπάθου!
Ο Σύλλογός μας θα είναι ανοιχτά και θα σας περιμένει την Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2026 στις 16:00. Αποκριές στον Σύλλογο Απανταχού Μενετιατών Καρπάθου!
τελευταία ανανέωση: 11/02/2026 10:13:16, κατηγορία: Εκδηλώσεις

Κοπή Βασιλόπιτας του 2026
O Πρόεδρος και το Δ.Σ. του Συλλόγου Απανταχού Μενετιατών Αττικής «Η Κοίμησις της Θεοτόκου» έχουν τη χαρά να προσκαλέσουν τα μέλη, τους συμπατριώτες και τους φίλους της Καρπάθου στην καθιερωμένη εκδήλωση για τη κοπή της Βασιλόπιτας του 2026 Κοπή Βασιλόπιτας του 2026
τελευταία ανανέωση: 03/12/2025 13:24:14, κατηγορία: Εκδηλώσεις

περισσότερα άρθρα