Η Διασκέδαση των προγόνων μας
Οι Γιορτές των θεών, και  οι επέτειοι  μεγάλων μαχών η γεγονότων αποτελούσαν και μια ευκαιρία για διασκέδαση και συνάντηση όλων των πολιτών. Οι θυσίες, οι πομπές  και οι περιφορές των αγαλμάτων των θεών ήταν κοινή πρακτική σε όλη την Ελληνική επικράτεια, Οι μουσικοί ή αθλητικοί αγώνες αποτελούσε μια ευκαιρία για ειρηνικές δραστηριότητες μεταξύ των πόλεων. Κατά την διάρκεια των γιορτών αυτών τελούνταν θυσίες, φαγοπότι, τραγούδι και χορευτικά δρώμενα. Στην Κάρπαθο τελούνταν ασκληπιοί αγώνες από τις τέσσερις πόλεις της, Ποτίδαιον, Βρυκούς, Νίσυρος, Αρκεσία.

Οι Έλληνες αγαπούσαν υπερβολικά τον χορό και την μουσική , και το κάθε μέρος είχε τους δικούς του χορούς και δεν έχαναν καμία ευκαιρία για να χορέψουν . Οι μελοποιοί  ήταν συγχρόνως και ποιητές και χορογράφοι. Από την μινωική περίοδο δημιουργήθηκαν ήδη αμέτρητοι χοροί σε όλη την επικράτεια για όλες τις εκφάνσεις της ζωής τους, την χαρά, τον πόλεμο, για τους θεούς, για το θέατρο, για την φύση και ίσως γι’ αυτό και σήμερα η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο αριθμό πολιτιστικών συλλόγων απ’ όλο τον υπόλοιπο κόσμο και με μεγάλη ποικιλία χορών. 

 Το «Συμπόσιο» 
Υπάρχουν πάρα πολλές αναφορές και βιβλιογραφία για τον τρόπο που διασκέδαζαν οι πρόγονοί μας στην καθημερινή τους ζωή, και ειδικά για τους Αθηναίους. Η πιο συνηθισμένη και συχνή διασκέδαση ήταν τα περίφημα δείπνα. Αυτός που καλούσε τους φίλους και γνωστούς σε δείπνο ο «δειπνοκλήτορας», φρόντιζε οι καλεσμένοι του να είναι όσο το δυνατόν γλεντζέδες, δηλαδή να τραγουδάνε, ή να παίζουν κάποιο μουσικό όργανο. Η συμμετοχή στο τραγούδι ήταν υποχρεωτική και δείγμα υψηλής μόρφωσης . Ο Σωκράτης έμαθε  σε μεγάλη ηλικία να παίζει ένα μουσικό όργανο, τον δε Θεμιστοκλή, τον νικητή της Σαλαμίνας, τον κορόιδευαν γιατί δεν ήξερε να τραγουδά, και μια τιμωρία  της πολιτείας ήταν ο αποκλεισμός των παιδιών του τιμωρημένου από το μάθημα της μουσικής.

Ας μιλήσουμε τώρα για την τελετουργία του «Συμποσίου-Δείπνου».Καταρχήν, ευκαιρία για διασκέδαση ήταν οι γιορτές των θεών, τα γενέθλια, ο γάμος, μια προσωπική χαρά ή απλώς μια ευκαιρία για συζήτηση και διασκέδαση. Σε ορισμένα δείπνα ο καλεσμένος έπαιρνε μαζί του και το φαγητό του, σαν τίμημα συμμετοχής. 

Το συμπόσιο ήταν μια υπόθεση των ανδρών, ειδικά στην ανδροκρατούμενη Αθήνα. Οι γυναίκες, δεν συμμετείχαν σ’ αυτό τον τρόπο διασκέδασης, παρά μόνο εταίρες, οι οποίες είχαν την μόρφωση και το επίπεδο για να συμμετέχουν σ’ αυτές τις διασκεδάσεις. Οι γυναίκες με τα παιδιά, μπορούσαν να κάνουν το δικό τους μικρό συμπόσιο σε κάποιο άλλο δωμάτιο. Βέβαια οι Έλληνες συγγραφείς, δεν κάνουν νύξη για τον τρόπο που διασκέδαζαν οι γυναίκες τους, και βέβαια πώς μάθαιναν τα αγόρια την διαδικασία του συμποσίου, ώστε  όταν μεγαλώσουν να γνωρίζουν το τελετουργικό του. Οι καλεσμένοι ξαπλωμένοι σε ανάκλιντρα, ή γύρω από ένα τραπέζι, «ομοτράπεζοι, στην Δωρική Σπάρτη», ξεκινούσαν με φαγητό του οποίου την πολυπλοκότητα δεν θα εξετάσουμε εδώ, ούτε βέβαια το είδος των φαγητών και ορεκτικών που έτρωγαν οι προγονοί μας, και τα οποία βέβαια δεν άλλαξαν και πολύ. 

Το συστατικό στοιχείο για την επιτυχία του συμποσίου ήταν ο έλεγχος του κρασιού, «η αραίωση του κρασιού με νερό» και γι’ αυτό φρόντιζε ο οργανωτής του, ο «Δειπνοκλήτωρ» ή «Συμποσίαρχος» έτσι  ώστε οι καλεσμένοι να μην μεθύσουν αμέσως.Μετά το κυρίως δείπνο, ο Δειπνοκλήτωρ ή ο Μουσικός, σήμανε την έναρξη του συμποσίου με ένα Παιάνα με την συνοδεία μουσικής.Το θέμα του τραγουδιού ποίκιλε, και μπορεί να ήταν ένα αφηγηματικό τραγούδι, αποσπάσματα από την Ηλιάδα ή την Οδύσσεια, ή κάποιο γνωστό ποίημα του Αρίων, Τέρπανδρου, Αλκμάνα, Στησίχορου, Πράξιλλα, Τελέσιλλα, Σαπφούς. Τα Μουσικά όργανα  που προτιμούσαν ήταν αυτά που βοηθούσαν την φωνή του τραγουδιστή  και δεν την υπερκάλυπταν, όπως αυλούς, λύρες, πανδούρες (τον πρόγονο του λαούτου) και άρπες.

Στο τραγούδι συμμετείχαν βέβαια όλοι οι καλεσμένοι, μέχρι να έρθει η σειρά του καθενός να τραγουδήσει. Ο κάθε τραγουδιστής για να βοηθηθεί στο τραγούδι, τοποθετούσε το χέρι του πίσω από το αυτί του, στη βάση του λαιμού του,  ώστε να ακούει ο ίδιος αυτό που τραγουδάει ή να νιώσει της φωνητικές χορδές στο λαιμό του. Μόλις τελείωνε  ο κάθε τραγουδιστής, παρέδιδε στο επόμενο που ήθελε να τραγουδήσει ένα στεφάνι από ελιά ή δάφνη, και με μια πρόποση σ’ αυτόν π.χ. «Χαίρε, Ιππία …». 

Ο επόμενος τραγουδιστής έπρεπε να παραμείνει στο θέμα που ξεκίνησε ο πρώτος τραγουδιστής, και να συνθέσει ένα δικό του τραγούδι ή να πει κάποιο άλλο γνωστό. Βέβαια, η επανάληψη παλιών τραγουδιών δεν ήταν θεμιτό, και σε μεταγενέστερους χρόνους, όπου η μουσική παιδεία είχε μειωθεί, το φαινόμενο της επανάληψης παλιών τραγουδιών είχε γίνει πιο συχνό. Μετά από αρκετές ώρες διασκέδασης, και αφού το κέφι είχε ανάψει για τα καλά, και ίσως είχε στηθεί και χορός, οι συμποσιαστές έφευγαν όλοι μαζί για να κάνουν την λεγόμενη καντάδα σε σπίτια φίλων που γιόρταζαν, ή αναχωρούσαν για κάποιο ταξίδι ή σε σπίτια ελεύθερων κοριτσιών για να εκφράσουν τον έρωτά τους.

Ο Παιάνας
Για τον παιάνα, υπάρχουν αρκετά στοιχεία για μελέτη. Υπήρχε ο υμέναιος (γαμήλιος) παιάνας, κατά τον οποίο συνόδευαν την νύφη στο μέλλοντα σύζυγό της με την συνοδεία μουσικών οργάνων. Κατά την διαδρομή, ηλικιωμένες  γυναίκες τραγουδούσαν με πολύ θόρυβο σε άλλη μελωδία και πιθανόν άλλο τραγούδι, χωρίς την συνοδεία οργάνων.

Υπήρχε μεγάλη ποικιλία από παιάνες, για τον γάμο, για τους θεούς, πολεμικοί, κ.α.  Η μελωδία σ’ αυτά τα τραγούδια, τα οποία είχαν  μεγάλη διάρκεια, δεν ήταν μία,  αλλά υπήρχαν εναλλαγές ώστε να μην υπάρχει μονοτονία στη μουσική, και κατέληγαν συνήθως σε μία ορχηστική (χορευτική) μελωδία. Αυτή την εναλλαγή των μελωδιών την ονομάζει ο Πτολεμαίος της Αιγύπτου «Σύρμα». 

Οι Σπαρτιάτες, απ’ ότι γνωρίζουμε από τους λίγους συγγραφείς, μιας και ήταν μια κλειστή κοινωνία. τελούσαν και αυτοί παρόμοια δείπνα. Οι Σπαρτιάτες έτσι και αλλιώς έτρωγαν πάντα μαζί, και οι ευκαιρίες διασκέδασης δεν πρέπει να ήταν λίγες, παρόλο που έλειπε το κρασί. Η μουσική και ο χορός, , αποτελούσε  για τους Σπαρτιάτες βασικό  τρόπο εκπαίδευσης. Οι Σπαρτιάτες πολεμούσαν πάντα με την συνοδεία ενός παιάνα, του οποίου η εναλλαγή της μελωδίας έδινε και το τρόπο αλλαγής του βηματισμού των στρατιωτών, δηλαδή αργός στης αρχή, λίγο πιο γρήγορος μετά και στο τέλος η επίθεση με ένα πολύ ταχύ ρυθμό. Επίσης στην εκαίδευση, υπήρχε η σκιαμαχία όπου ο ασκούμενος πολεμούσε με την σκιά του, και με προκαθορισμένα σύνολα ασκήσεων του παγκρατίου ή με ένα πυρρίχιο χορό, υπό την συνοδεία βέβαια της μουσικής.

Η Περίπτωση της Καρπάθου
Η Κάρπαθος, ζώντας μέσα στην απομόνωση, λόγω της γεωγραφικής της θέσης και του ομώνυμου πελάγους «Καρπάθιο Πέλαγος» και με τους δυνατούς βορειοδυτικούς ανέμους της «Κάρπαθος Ηνεμόεσσα του Ομήρου» , κατάφερε να κρατήσει για χιλιάδες χρόνια, κάποια έθιμα  προσαρμοσμένα βέβαια στις αλλαγές της κάθε εποχής, στην αλλαγή της θρησκείας και της γλώσσας.

Το υπόστρωμα των διαλέκτων της Καρπάθου είναι δωρικό, και αυτό φαίνεται έντονα ακόμα.Τα τοπωνύμια της χωρίς επιμειξίες από άλλες γλώσσες παρέμεινα αυτούσια στο πέρασμα των αιώνων.

1. «Άπελλα» (Το ψηλό μέρος)(Η συνέλευση των Λακεδαιμονίων)
2. «Άργος» 
3. «Εμποριό»
4. «Αρκάσα» (Αρκέσιο άντρο – Η σπηλιά που γεννήθηκε ο Δίας)
5. «Αφιάρτης»  (Εφιάλτιο άκρο)
6. «Απέρι»
7. «Βρυκούς» - (Βρυχηθμός - Ομώνυμη αρχαία πόλη στο βόρειο μέρος του νησιού)
8. «Σίσαμος»  (Πελασγικό)9. «Δαματρία», (Δήμητρα -Γή Μήτρα) 
10. «Λάστος» (Λάς = Πέτρα) και  πάρα πολλά άλλα.

Οι ονομασίες των φυτών, των ψαριών, οι παροιμίες, τα αινίγματα, οι θρύλοι (αναράες – νεράϊδες, γυλούδες, καταχανάδες-Βρυκόλακες)

 Τα έθιμα
1. Της μητριαρχίας 

a. Επώνυμο από την μητέρα 
b. Ο Γαμπρός ζεί στο σπίτι και στο χωριό της νύφης 
c. Το κανακαρίκι

2. Της ονοματοθεσίας «Επτά» - τα αρχαία αμφιδρόμια»
3. Η προγονολατρεία
4. Η Κατασκευή των στάβλων
5. Τα πανηγύρια
6. Τα γλέντια
7. Η Μουσική
8. Οι Χοροί
9. Τα μοιρολόγια
10. Τα έθιμα της αποκριάς
11. Τα παιδικά παιχνίδια

Απ’ όλα αυτά σ’ αυτό το άρθρο, θα εξετάσουμε τα έθιμα της Μουσικής, και ειδικά του Καρπάθικου γλεντιού.

Το Καρπάθικο γλέντι
Ένα γλέντι στην Κάρπαθο, μπορεί να στηθεί για μια ασήμαντη αιτία, εάν τύχει και βρεθούν τα όργανα, και οι τραγουδιστές σε ένα καφενείο ή σ’ ένα σπίτι. Οι πιο συνηθισμένες αιτίες βέβαια είναι το πανηγύρι ενός Αγίου, οι ονομαστικές εορτές, ένας αρραβώνας, μια βάφτιση, ο γάμος, ο αποχαιρετισμός, ή άφιξη κάποιου φίλου από μακρινό ταξίδι  ή απλώς μια ευκαιρία για διασκέδαση.

Υπήρχε ένα παλιό έθιμο, το «κλητούρι», στο Μεσοχώρι της Καρπάθου. Ορισμένες εκκλησίες ανήκαν και ανήκουν σε ιδιώτες. Ο ιδιώτης με το μεγαλύτερο μερίδιο στην εκκλησία «δειπνοκλήτορας- μια συνήθεια από τα αρχαία χρόνια η οποία παρέμεινε και στους Βυζαντινούς χρόνους)  την μέρα της γιορτής του Αγίου ή της Αγίας, καλούσε τους υπόλοιπους μεριδιούχους «κλητούρι» έτσι ώστε να γιορτάσουν στο χώρο της εκκλησίας. Στην γιορτή αυτή , εκτός βέβαια αν τηρείτο νηστεία, έσφαζαν τα ζώα μετά την λειτουργία (αρνιά – κατσίκια – Μοσχάρια) , που ήταν προσφορές συνήθως από τους πιστούς. Υπάρχουν μαρτυρίες ηλικιωμένων ότι τα ζώα πολλές φορές τα στόλιζαν, και τα πήγαιναν συνοδεία των οργάνων στο χώρο της σφαγής. 

Στην Όλυμπο της Καρπάθου στολίζουν ακόμα και τώρα τα μουλάρια και τους γαϊδάρους, και ειδικά όταν μεταβαίνουν μ’ αυτά στα διάφορα εκκλησάκια όπου δεν υπάρχει δρόμος, για να πάρουν μέρος στο πανηγύρι.

http://www.12830.gr/forum/laografia/h-epibiwsh-twn-arxaiwn-moysikwn-ethimwn-sthn-karpatho/msg30781/?PHPSESSID=090d6b3ecaf2cc2b35ae2385212f12fc#msg30781